Gorinchem is de vestingstad van de Hollandse Waterlinies die haar strategische belang dankt aan de ligging aan de Merwede en haar rol in zowel de Oude als Nieuwe Hollandse Waterlinie. De hoofdvestingwal met elf bastions en oorspronkelijk vier stadspoorten werd al vóór de Oude Hollandse Waterlinie aangelegd door vestingbouwkundige Adriaan Anthoniszoon, fortificatiemeester van Holland. Van de vier historische stadspoorten is alleen de monumentale Dalempoort uit 1597 bewaard gebleven, terwijl de bomvrije caponnière uit 1893 getuigt van de 19e-eeuwse uitbreiding tot onderdeel van de Nieuwe Hollandse Waterlinie. Ooit stonden er maar liefst zeventien molens op de wallen, waarvan enkele prachtige exemplaren als Nooit Volmaakt en De Hoop nog steeds het silhouet bepalen.
Bekijk alle evenementen, routes en de historie van Gorinchem!
Deze 3 km wandeling over de historische vestingwallen biedt spectaculaire uitzichten op de Merwede en voert langs de best bewaarde vestingwerken van Nederland. De route begint bij het station Gorinchem uit 1971 van architect Cees Douma, dat een majestueus 19e-eeuws stationsgebouw verving. Via de Lange en Korte Brug bereik je de plek waar de Kanselpoort stond tot de sloop in 1818.
De caponnière uit 1893 vormt een uniek voorbeeld van bomvrije 19e-eeuwse vestingbouw en was een gedekte doorgang naar de schutsluizen van het Merwedekanaal. Het Tolbastion met het karakteristieke Tolhuis diende vanaf 1869 als Artilleriekazerne en ligt aan de plek waar tot 1893 de Waterpoort stond – waarvan delen nu in het Amsterdamse Rijksmuseum bewaard zijn.
Het hart van de stad wordt gevormd door de Grote Markt met de Grote Kerk en toren uit 1450, het neoclassicistische Gorcums Museum (voormalig stadhuis 1860-1899) en de Hoofdwacht uit 1792. De Molenstraat uit de 15e eeuw herbergt talrijke monumenten, waaronder de Doelen die sinds 1589 het hoofdkwartier van de schutters vormden.
De enige overgebleven Dalempoort uit 1597 toont nog de oorspronkelijke wachttoren en werd in 1770 uitgebreid. Op de bastions staan de historische walkorenmolens De Hoop (1764) en Nooit Volmaakt (1718), beide volledig gerestaureerd en nog steeds in werking. De Lingesluis uit 1988 verving de oude Kleine Merwedesluis en behoudt de historische Lingehaven voor recreatievaart, terwijl in de stadsgracht nog altijd twee ravelijnen als eilandjes zichtbaar zijn – nu deels in gebruik als volkstuinen.
Deel deze route:
Categorieën
