Gouda was geen echte vestingstad in de Oude Hollandse Waterlinie, maar speelde wel een cruciale rol tijdens het Rampjaar 1672. De stad beschikte alleen over een middeleeuwse ommuring die in 1575 was uitgebreid met ravelijnen buiten de Potters- en Tiendewegspoort, maar haar strategische betekenis lag in de ligging aan belangrijke vaarwegen en het sluizensysteem waarmee water kon worden beheerst. Gouda werd het toneel van dramatische gebeurtenissen: boeren gijzelden het stadsbestuur vanwege ongewilde overstromingen, Willem III zocht hier steun voor zijn stadhouderschap, en de stad fungeerde als opvangcentrum voor gewonden van de waterlinie. Het bijzondere is dat Gouda toont hoe ook niet-versterkte steden betrokken raakten bij de waterliniestrategie.
Bekijk alle evenementen, routes en de historie van Gouda!
Deze unieke wandeling volgt de sporen van het dramatische Rampjaar 1672 en toont Gouda’s rol in de Oude Hollandse Waterlinie zonder zelf een echte vesting te zijn. De route begint bij parkeerplaats Klein Amerika, waar in het parkje tegenover De Chocoladefabriek de contouren van het ravelijn buiten de Tiendewegspoort zichtbaar zijn. Via de Tiendewegbrug, waar tot 1854 de Tiendewegspoort stond, bereik je het Sint-Jorisdoelen uit de 18e eeuw, hoofdkwartier van de schutterij.
Het Houtmansplantsoen biedt zicht op gebouwen die in december 1672 werden gesloopt ter voorbereiding op een Franse aanval, terwijl Molen ’t Slot herinnert aan het in 1577 gesloopte kasteel. Bij het Tolhuis en de Westhaven vond in juli 1672 het dramatische conflict plaats waarbij boeren uit dorpen langs de Gouwe het stadsbestuur gijzelden en het huis van burgemeester Gerard Cincq plunderden – een protest tegen de waterinlaat voor inundatie die ongewilde overstromingen veroorzaakte.
De Rotterdamse- of Dijkspoort bij de Mallegatsluis toont tijdelijke verdedigingswerken uit 1672, terwijl Westhaven 52 het huis van Patriottenleider Cornelis de Lange was, die in 1787 prinses Wilhelmina van Pruisen liet aanhouden. De Donkere Sluis uit 1308, de oudste van de stad, vormde de spil in het sluizensysteem waarmee Gouda de grachten ‘schuurde’. Het pand Turfmarkt 142 behoorde toe aan admiraal Jan den Haen, held van beroemde zeeslagen.
Via de Kleiwegbrug, waar Willem III in juni 1672 de stad binnenkwam voor politieke steun en later bevelhebber Moïse Pain et Vin zijn troepen evacueerde, bereik je de Markt met het oude stadhuis waar de gijzeling plaatsvond. De Sint-Janskerk herbergt de beroemde Goudse Glazen waaronder een 17e-eeuwse weergave van inundatie, de grafkapel van topdiplomaat Hiëronymus van Beverningk die de Hollandse Oorlog beëindigde, en een herdenkingsbord voor kapitein Swansbel. Museum Gouda in het Sint-Catharinagasthuis fungeerde in 1672 als opvangcentrum voor gewonden van waterlinieposten.
Deel deze route:
Categorieën
